środa, 23 grudnia 2015

Ustawienie i regulacja subwoofera

Żeby zrozumieć o co chodzi w ustawieniu subwoofera musimy się przyjrzeć poniższemu rysunkowi na którym subwoofera... nie ma.



Najważniejsze jest ustawienie głośników na planie koła. Sens takiego ustawienia polega na tym, że dźwięk dotrze do słuchacza w tym samym momencie z każdego głośnika. Przykładowo w nagraniu jest eksplozja. Dźwięk eksplozji będzie słyszany ze wszystkich głośników dokładnie w tym samym momencie.

Przysunięcie któregoś z głośników powoduje, że jest on głośniejszy. Dźwięk rozchodzi się z prędkością około 340 metrów/s więc jeżeli któryś głośnik będzie bliżej o jeden metr, ten bliższy głośnik usłyszymy 3 milisekundy wcześniej. Skutkiem tego będzie przesunięcie źródła dźwięku, a w przypadku gdy wszystkie głośniki będą w niewłaściwych odległościach, źródło dźwięku ulegnie rozmyciu i trudno będzie dokładnie określić jego lokalizację.

Chcąc mieć dokładną i szczegółową scenę musimy ustawić głośniki w jednakowej odległości od słuchacza i pod odpowiednim kątem, przy czym taki schemat wygląda nieco inaczej dla 7.1.

Teraz możemy już przejść do ustawienie subwoofera.


Na rysunku jest schemat dla koła o promieniu 2,5 metra i dwie lokalizacje subwoofera. Za ekranem i przed nim. Jeżeli subwoofer stoi za ekranem odniesiemy to w odniesieniu do pierwszego schematu, będzie się znajdował obok głośnika centralnego, a ich fronty będą się pokrywały z ekranem.

To sytuacja najbardziej optymalna, również ze względu na położenie głośników względem ściany. Subwoofer powinien stać przy samej ścianie. Poza tym jest idealna zgodność w czasie dla wszystkich głośników. Takie ustawienie jest również korzystne dla głośników prawego i lewego przedniego oraz centralnego. "Wyjeżdżanie" z głośnikami i ekranem w kierunku środka pokoju spowoduje powstanie problemów z uzyskaniem poprawnego basu ze względu na interferencje z odbiciami od ściany za głośnikami.

Jeżeli wszystkie głośniki są ustawione tak, że odległości są optymalne, regulacja subwoofera jest dość prosta. Ustawiamy taką głośność, jaka wydaje się odpowiednia, a następnie regulujemy fazę w taki sposób, żeby jego dźwięk stał się najgłośniejszy. Ewentualnie trzeba będzie ponownie skorygować jego głośność.

Natomiast jeśli subwoofer stoi w innym miejscu niż obok głośnika centralnego, sprawa się komplikuje. Bez użycia specjalistycznego oprogramowania nie uda się ustawić wszystkiego optymalnie. Im bardziej się oddalimy od linii głośników - koła - tym większe będą trudności ze zrównoważeniem brzmienia.

Optymalna integracja polega na tym, że wszystkie głośniki odtwarzające daną częstotliwość muszą być zgodne w fazie. To znaczy, że membrany wszystkich głośników muszą wykonać taki sam ruch jeśli chodzi o czas i kierunek. Nie może być tak, że któryś z głośników "się spóźnia" lub zaczyna za wcześnie, co można określić jako błąd w czasie, ale również ważna jest faza, która polega na tym również, że nie może się zdarzyć, że któryś głośnik "idzie w przód" podczas, gdy inny "idzie w tył". Nie należy tego mylić z polaryzacją głośników. Zgodność w fazie polega na tym, że jeśli dla danej częstotliwości wszystkie głośniki "idą w przód" tzn. odtwarzają dodatnią połówkę sinusoidy, to dla innej częstotliwości któryś głośnik może "iść w tył". Takie rozjeżdżanie się fazy może wystąpić jeśli kolumny są dobrane przypadkowo. Różni producenci na pewno nie przywiązują wagi do tego, że ich własne kolumny mają inny przebieg fazy niż produkty konkurencji.

Najlepiej użyć głośników jednego producenta, który zadba o to, żeby kolumny się między sobą "nie gryzły" dlatego, że nie wszystkie kolumny będą do siebie pasować. W zestawie stereo raczej nie będziemy mieć możliwości wprowadzenia korekty na lokalizację, więc powinniśmy zadbać o właściwe ustawienie. 

Jeśli mamy kolumny jednego producenta, ustawienie i regulacja nie powinna sprawić problemu. Natomiast o samej jakości regulacji świadczy brak wzajemnego tłumienia się głośników i subwoofera w zakresie przejścia, tzn. kiedy dla subwoofera kończy się zakres jego częstotliwości pracy. Jeśli odcięcie jest ustawione na 80 Hz, to właśnie w okolicach tej częstotliwości nie powinno być zapaści, bo subwoofer będzie słyszalny. 

Uzupełnianie zestawu stereo o subwoofer jest spowodowane nieprawidłowym ustawieniem kolumn i złą akustyką pomieszczenia. Praktycznie każdy zestaw głośnikowy przewidziany do stereo ma wystarczające możliwości odtwarzania basu. Dotyczy to również monitorów. Jeśli do złych warunków i złego ustawienia dodamy jeszcze jedno źródło basu, to problemu nie znikną, tylko pojawią się nowe. 

Możliwe lokalizacje dla subwoofera są na planie koła, jednak optymalne miejsca zależą od odległości do ściany. Subwoofer nie może stać zbyt daleko wysunięty do środka pomieszczenia.

Najlepsza lokalizacja jest mniej więcej pośrodku bazy stereo w 1/3 odległości pomiędzy kolumnami, a w przypadku dźwięku przestrzennego obok głośnika centralnego. Fronty wszystkich głośników powinny być styczne do okręgu. Subwoofer musi być przy samej ścianie.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz