wtorek, 10 stycznia 2017

Tunelowanie

Dźwięk wyemitowany nigdy nie jest tożsamy z odebranym. Nawet w sytuacji, kiedy źródło dźwięku i słuchacz są na otwartej przestrzeni dźwięk odbity od podłoża spowoduje, w zależności od jego częstotliwości, wzmocnienie dźwięku źródłowego o pewną wartość lub stłumienie niemal do zera. W realnych warunkach odtwarzania kiedy pomieszczenie ogranicza źródło dźwięku ze wszystkich stron natura zjawisk akustycznych bardzo się komplikuje.

Gdyby w wielu różnych pomieszczeniach odtwarzać urywki tonów sinusoidalnych o różnych częstotliwościach, np. różniących się o 1 Hz, i zapisać wyniki pomiarów na jednym wykresie, otrzymalibyśmy coś, co wyglądałoby następująco:



Na rysunku linia pozioma symbolizuje ton testowy. Szary "rękaw" pokazuje obszar w którym można się spodziewać wyniku pomiaru z odtworzenia tonu.

Wobec tego odtwarzamy ton 20 Hz i rejestrujemy pomiar. Następnie 21 Hz, 22 Hz aż do 20 kHz.

Ton testowy ma określoną i za każdym razem identyczną głośność, również identyczny czas. Głośność tonu testowego jest przedstawiona na grafice jako pozioma linia i trzeba podkreślić, że taki wynik uzyskać można wykonując pomiar w polu swobodnym lub komorze bezechowej. Wiadomo, że odbicia dźwięku zmienią głośność tonu, natomiast pogłos zmieni czas jego trwania. W takim razie wszystkie wyniki pomiarów naniesione na jednym wykresie złożyłyby się na szary "rękaw" czy też "tunel".

Pierwsze odbicia decydują o tym czy ogólnie dźwięk będzie głośniejszy czy cichszy od oryginału. Kolejne odbicia będą powodowały już tylko niewielką fluktuację głośności.

Powyższe dotyczy częstotliwości nierezonansowych. Dla częstotliwości modalnych sumaryczny wykres byłby nieco inny.



Wiadomo, że w przypadku rezonansu dźwięk narasta z opóźnieniem, stopniowo. Stąd pochylony rękaw. Dodatkowo czas pogłosu dla częstotliwości modalnych wydłuża się o podobną wartość, jak narastanie, stąd prawa strona rękawa jest szersza. Dla częstotliwości rezonansowych dźwięk odtworzony będzie zawsze głośniejszy niż źródłowy.

W zależności od stopnia wytłumienia danego pomieszczenia wysokość korytarza będzie zmienna, jak i zmieniać się będzie jego długość opisująca wygasanie pogłosu lub pogłosu i rezonansu. Z kolei dla lepiej wytłumionych pomieszczeń lewa strona rękawa będzie bardziej stroma. Naturalnie prawa strona również.

Każdy dźwięk odtworzony w realnym pomieszczeniu będzie za głośny lub za cichy i nie będzie trwał tak długo, jak oryginalny.

Widzimy, że dla częstotliwości nie-modalnych największym problemem jest brak zachowania głośności dźwięku oryginalnego. Natomiast dla częstotliwości rezonansowych bolączką najbardziej rzucającą się w oczy jest ogon pogłosowy.

Poprawę zgodności dźwięku źródłowego z tym, co faktycznie słychać można uzyskać tylko przez ulepszenie właściwości akustycznych pomieszczenia odsłuchowego czyli adaptację jego akustyki. Ale trzeba podkreślić, że nie każde pomieszczenie można zaadaptować.

Niekorzystne proporcje i mała kubatura nie pozwolą mimo zastosowania wszystkich możliwych środków na dobry odbiór dźwięku.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz